Adet görememe(amenore)

Konusu 'Jinekoloji / Kadın Hastalıkları' forumundadır ve aleyna72 tarafından 17 Ağustos 2009 başlatılmıştır.

    17 Ağustos 2009
    Konu Sahibi : aleyna72
  1. aleyna72

    aleyna72 Aktif Üye Üye

    Katılım:
    17 Eylül 2007
    Mesajlar:
    524
    Beğenildi:
    1
    Ödül Puanları:
    86
    ADET GÖREMEME(AMENORE)
    Adet görememe(amenore), ergenlik döneminde veya daha sonra gelişebilir. Eğer 16 yaşına kadar hiç adet görülmemişse buna primer amenore denir. Sekonder amenore ise daha önce adet görüp sonradan göremeyenlere denilir.

    Eğer adetiniz geciktiyse ilk düşünülecek şey gebeliktir. Fakat bunun dışında da pek çok neden vardır tabii ki.

    Adet görememe, hastalık değil, bir bulgudur. Yani bir hastalık veya durumun belirtisidir ve bu da nadiren ciddi bir durumdur. Ancak adetinizin neden geciktiğinin sebebini bilememek ve olmasını beklemek oldukça sıkıntılıdır. Fakat panik olmanıza gerek yoktur. Doktorunuzla beraber bunun nedenini bulacak ve nedenine göre de tedavi edileceksinizdir.

    Belirtileri Nelerdir?

    Elbette ki asıl belirti adet kanamanızın olmamasıdır. Primer ve sekonder amenore demek içinse şunlara bakmak gereklidir.

    Primer amenore; 16 yaşına kadar hiç adet görmemek

    Sekonder amenore; üç ile altı ay ya da daha uzun süre adet görmemek

    Adet görememe nedenine bağlı olarak başka şikayetler de olacaktır. Memeden süt gelmesi, baş ağrısı, bulanık görme, aşırı kıllanma gibi belirtiler de olabilecektir.

    Neden Olur?

    Primer amenore pek çok nedene bağlı olarak gelişebilir. Kromozomal anomaliler, beyindeki hipotalamus denen bölgedeki hastalıklar( bu bölgede adet düzenini kontrol eden bir merkez vardır), hipofiz bezi hastalıkları, doğuştan üreme organının eksik olması(rahim, vajina gibi), vajina yapısının anormal olması( vajinada tıkanıklık varsa kan akışı olamayacaktır) gibi.

    Sekonder amenore ise primer amenoreye göre daha sık rastlanır. Bunun da pek çok nedeni vardır. ılk başta gebelik gelir. Doğum kontrol hapları, iğneleri, hormonlu spiraller adet kanamanızı durdurabilirler. Bebek emzirme dönemi sırasında da adet kanaması olmayabilir. Ağır stres sırasında beyinde hipotalamus bölgesi etkilenerek adet düzeni bozulabilir. Bazı ilaçlar da adet kanamanızı durdurabilir. Örneğin, antidepresanlar, kortizon, bazı kemoterapi ilaçları. Kronikleşen hastalıklar adet kanamanızı erteleyebilir. Bu hastalığınız geçince adet kanamanız da normale döner. Polikistik over hastalığında olduğu gibi hormonal bozukluklar da adet kanamanızı durdurabilir. Düşük kilolu olmak, aşırı egzersiz yapmak da hormonal bozukluğa neden olarak adet kanamanızı durdurabilir. Tiroid bezinin çalışmasındaki bozukluklar da adet düzenini etkiler. Hipofiz bezindeki tümör, prolaktin salınımını artırarak adet kanamanızın düzenini bozar. Bu durum genelde ilaçla tedavi edilebilir. Ancak bazen ameliyat da gerekir. Erken menopoz da amenore nedeni olabilir. Menopoz genelde 45-55 yaş arasında oluşur. Eğer 40 yaş öncesinde oluşursa buna erken menopoz denir. Genetik nedenlerle ya da başka hastalıklar nedeniyle gelişebilir.

    Doktora Ne Zaman Başvurmalı?

    Eğer 16 yaşına kadar gelip halen adet görmediyseniz yada adet gördünüz ancak arka arkaya üç adet kanamanız olmadıysa doktorunuza danışmanızda fayda vardır.

    Teşhis Nasıl Konur?

    Adet görememe hayatı tehdit eden bir durum değildir ancak altta yatan sebebi bulmak için pek çok tetkik gerekir ve bunlar biraz zaman alır.

    Öncelikle jinekolojik muayene ile gebelik olup olmadığı araştırılır, üreme organlarında anormallik olup olmadığına bakılır. Daha sonra ise hormonlardaki anormallikleri bulmak için kan tahlilleri yapılır. Diğer şikayet ve belirtilere göre başka tetkikler de yapılabilir. Ultrasound, bilgisayarlı tomografi, MR(manyetik rezonans) gibi. Bazen de laparaskopi yada histereskopi gibi iç organlara direk bakılarak yapılan tetkikler gerekli olabilir.

    Tedavi Nasıl Yapılır?

    Tedavi de altta yatan nedene göre değişir. Eğer kilo, aşırı fiziksel aktivite yada strese bağlı ise yaşam şekli değişikliği gerekecektir. Polikistik over sendromu varsa doğum kontrol hapları verilecektir. Tiroid yada hipofiz bezi hastalıklarına bağlı ise bunlara ait ilaçlarla tedavi yapılınca adetler de normale dönecektir.

    Dikkat Etmeniz Gereken Şeyler Nelerdir?

    Adet düzeninizin bozulmaması için öncelikle düzenli bir hayatınız olması gereklidir. Düzgün beslenme ve egzersizle ideal bir kiloda olun. ış hayatınızda çalışma ve dinlenme saatlerine dikkat edin.

    Stresli bir hayattan uzak durun. Bunu kendi kendinize başaramıyorsanız ailenizden, arkadaşlarınızdan hatta doktorunuzdan yardım istemekten çekinmeyin.

    Adet kanamanızın başlama ve bitiş tarihlerini kaydedin. Bu şekilde doktorunuza göstermeniz daha kolay olacaktır. Anne, kız kardeş gibi yakın akrabalarınızda da bu tür sorunlar var mı araştırın ve doktorunuza bunu da söyleyin.



    ALINTIDIR
     
    Son düzenleme: 17 Ağustos 2009
  2. 17 Ağustos 2009
    Konu Sahibi : aleyna72
  3. aleyna72

    aleyna72 Aktif Üye Üye

    Katılım:
    17 Eylül 2007
    Mesajlar:
    524
    Beğenildi:
    1
    Ödül Puanları:
    86
    Adet Görememe
    Yazıcı uyumlu sayfa Bu yazıyı arkadaşınıza gönderin

    Hormonlar


    Bir kadının adet görebilmesi için vücudundaki 4 kompartmanın düzenli çalışması gerekir. Bunlar
    Kompartman 1 Rahim ve vajina
    Kompartman 2 Yumurtalıklar
    Kompartman 3 Hipofiz bezi
    Kompartman 4 Beyin (Hipotalamus)

    Tanım
    14 yaşına kadar meme büyümesi, tüylenme gibi sekonder seks karakterlerinin gelişmemesi veya 16 yaşına rağmen ilk adetin görülmemesi veya normal adet gören kadında 3 siklus boyunca adet olmaması amenore olarak adlandırılır. Hayatında hiç adet görmemiş ise buna primer amenore, daha önceden düzenli adet gören kadında adetin kesilmesine de sekonder amenore adı verilir.

    Değerlendirme
    Gerek primer gerekse sekonder amenore mutlaka araştırılması gerek önemli bir durumdur. Amenore şikayeti ile gelen bir kadında ilk önce hormon testleri yapılmalıdır. Burada Tiroid hormonları, prolaktin ve bazı kadınlık hormonlarına bakılır.

    ıkinci adımda bir progesteron challange test (PCT) yapılır. Bu testte kadına 5 gün süreyle progesteron hormonu verilir ve ilaş kesilir.1 hafta içinde kanama olur ise vücütta yeterli miktarda östrojen var demektir. Östrojen varlığı anovülasyon tanısını yani yumurtlama olmaması tanısını koydurur. Gebelik ya da yüksek miktarda erkeklik hormonu varlığında vücutta östrojen olmasına rağmen kanama olmaz. Anovilasyon tanısı konduktan sonra bu teşhise yönelik tedavi protokollerinden biri seçilir.

    Eğer PCT ile kanama olmaz ise ya vücutta östrojen yetersizdir ya da kanama yollarında bir tıkanıklık vardır. Bunu anlamak için östrojen ve progesteron siklik olarak verilir. Bu tedavi sonucu kanama olursa bir sonraki aşamaya geçilir eğer bu tedavi ile kanama olmaz ise tıkanıklık düşünülür. En sık sebep kürtaj sonrası meydana gelen yapışıklıklardır. Tedavisi cerrahi işlemledir.

    Bir sonraki adımın amacı over ya da beyinde ki hormon salgılama merkezlerindeki defekti bulmaktır.Bu durumda gonadotropin ve östrojen değerlerine bakılır.Over hormonları normal ve beyinden salgılanan hormonlar yüksek ise beyinde horman salgılayan bir kitle ya da yumurtalıklarda yetmezlik söz konusu olabilir. Bu durum son derece nadir görülür. Prematür over yetmezliği ya da yaygın adı ile erken menopoz son derece nadir görülen bir olaydır ve bağışıklık sistemi ile ilgili olabileceği düşünülmektedir. Zaman zaman bu durumgeri dönüşümlü olabilir.

    Bazı durumlarda ise beyinden salgılanan gonadotropin adı verilen hormonlar normal düzeyde bulunabilir ancak bu hormonlar biyolojik olarak inaktif olduklarından yumurtalıkları uyaramazlar ve amenore ortaya çıkar.

    Eğer tüm tetkikler sonucu bir neticeye varılamıyor ise bu durumda hipotalamik amenoreden söz edilir. Bu durumun kesin taanısı olanaksızdır. Psikolojik faktörler, ani stres, üzüntü, ani kilo kaybı, yoğun egzersiz, hava değişimi gibi faktörler bu duruma yol açabilir.

    Kopmartmanlara göre amenore nedenleri
    Kopmartman 1
    Asherman sendromu: Geçirilmiş kürtajlara bağlı olarak rahim içinde yapışıklıklar olur ve amenore yanında normal fakat miktar olaarak azalmış adetler olabilir.Tedavisi olayın şiddetine göre değişir.
    Gelişim Bozuklukları: Müllerian agenez olarak da bilinir. Burada gelişimsel olarak rahim, tüpler ve vajenin üst kısmı yoktur. Vajen kör bir sonla noktalanır.Over fonksiyonları normaldir ancak kanama olmaz.
    Androjen Duyarsızlığı, testiküler feminizasyon: Kişi genetik olarak erkektir ancak erkeklik hormonuna karşı duyarsızlık olduğundan kişinin batın içinde testisleri olmasına rağmen dış görünüşü kadın gibidir.Durum fark edildiğinde testisler alınmalıdır.

    Kopmartpan 2
    Turner Sendromu: Kişide genetik bir bozukluk vardır. 46 yerine 45 kromozom bulunur
    Gonadal agenez: Kişide overler gelişmemiştir.
    Resiztant over sendromu: Kişide over olmasına rağmen bu hormonlara karşı dirençlidir.
    Prematür over yetmezliği: Erken menopoz olarak da bilinir.
    Radyasyon ve kemoterapi: Tedavilere bağlı olarak overler fonksiyonlarını yitirir.

    Kopmartman 3
    Hipofiz tümörü: Hipofiz bezinden kaynaklanan bir tümör nedeni ile hormonal düzen bozulur. En sık prolaktinom görülür. Burada süt hormonu olan prolaktinom fazla miktarda salgılanır ve bu diğer hormonların salınımını bozacağından adet düzenini bozar ve kısırlığa sebep olabilir. En sık bulgu memelerden kendiliğinden süt gelmesidir.Eğer tümör 10 mm'den büyükse cerrahi gerekebilir. Diğer durumlarda ilaç tedavisi yeterli olur.
    Sheehan Sendromu: Doğum sonrası kanamaya bağlı olarak hipofiz bezinde enfarktüs olur ve hormon salgılanması bozulur.

    Kopmartman 4
    Hipotalamik amenore: Daha öncede belirtildiği gibi stres, üzüntü, kilo değişimi gibi nedenlere bağşı olarak görülü

    ALINTIDIR