Beyaz ayarı nedir? Nasıl kullanılır?

Konusu 'Fotoğraf' forumundadır ve EU3 tarafından 21 Mart 2009 başlatılmıştır.

    21 Mart 2009
    Konu Sahibi : EU3
  1. EU3

    EU3 Guest

    Işığın, aydınlatma türü ve koşullarına göre bir rengi vardır Bu renk farklı ışık kaynaklarında değişiklik gösterir Kelvin cinsinden tanımlanan ışığın rengi 0 ila 20000 Kelvin değerine sahip olabilir

    Beyaz olarak tanımlanan ışığın renk sıcaklığı 5500 Kelvin'dir Bu değerin altındaki ışık kaynakları sarı, turuncu ve kırmızıya doğru kayarlar Üstündeki ışık kaynakları ise yeşil, mavi ve mora kayarlar

    Geleneksel fotoğrafçılıkta bu renk kaymalarını düzeltmek için renk filtreleri kullanılırken diital fotoğrafçılıkta bunun yerini Beyaz Ayarı (White Balance) adı verilen bir özellik almıştır Bu fonksiyon ilk olarak video kameralarla sonra da diital fotoğraf makineleri ile hayatımıza girdi

    BEYAZ AYARI NEDİR?

    İnsan gözü toleranslı olduğu için ışık kaynaklarının rengini net olarak ayırt edemez Örneğin bizim gözümüz için Tungsten lamba ile Floresans arasında fazla bir renk farkı yoktur Ancak fotoğraf makineleri için durum böyle değildir Onlar ışık kaynaklarının renklerine insan gözünden daha hassas oldukları için 'beyaz ayarı' adı verilen renk düzeltmelerine ihtiyaç duyarlar

    Aslında video kameralarla hayatımıza giren bir kavram olan beyaz ayarı uzun yıllardır diital fotoğraf makinelerinde de kullanılan bir teknolojidir Bu teknoloji yardımı ile fotoğraf üzerinde oluşabilecek istenmeyen renk sapmalarının önüne geçilir

    Beyaz ayarının yanlış yapılması fotoğrafın tamamına belli renk tonlarının hakim olmasına yol açar ki bu da özellikle rengin önemli olduğu durumlarda sorun oluşturabilir

    Işığın gün içinde bile farklı sıcaklıklara sahip olduğu düşünüldüğünde çıkar

    IŞIĞIN RENK SICAKLIĞI DEĞERLERİ

    İster gün ışığı, ister faş isterseniz foresan kullanın bütün ışık kaynaklarının bir renk sıcaklık değeri vardır Gözümüz bu farklılıkları algılamasa da fotoğraf makineleri bu konuda çok hassastır Aşağıdaki tabloda bazı ışık kaynaklarının renk sıcaklık değerini Kelvin cinsinden verildiğini görüyorsunuz:

    1000-2000 K Mum Işığı
    2500-3500 K Tungsten ampul
    3000-4000 K Güneşin doğuşu/batışı
    4000-5000 K Floresan Lamba Flaş
    5000-5500 K Flaş
    5000-6500 K Açık havada gün ışığı
    6500-8000 K Kapalı gökyüzünde gün ışığı
    9000-10000 K Bulutlu havada gün ışığı

    Işık kaynaklarının verdiği sıcaklık değerlerini bilmek doğru renklere sahip fotoğraf çekmemize yardımcı olacağından önemlidir Şimdi biraz da doğru renklere sahip fotoğraf çekme konusuna açıklık getirelim:

    BEYAZ AYARI NASIL DÜZENLENİR?

    Günümüzde en pahalısından en ucuzuna kadar bütün diital fotoğraf makinelerinde beyaz ayarı bulunur Hata artık kameralı cep telefonlarında bile beyaz ayarı ile ilgili seçenek sunulmaktadır Türkçe menülü diital fotoğraf makinelerinde Beyaz Ayarı, İngilizce olanlarınad ise White Balance olarak bulunan bu seçenek yardımı ile düzgün renkler elde etmek mümkün olur Temel Beyaz Ayarı seçeneklerine gelince:

    Otomatik, Tungsten (akkor ampul), Floresan, Gün Işığı, Flaş, Bulut ve Gölge Beyaz Ayarı Biraz gelişmiş ürünlerde ise ortamdan ölçüm yapmaya yarayan Seçimli (Custom) seçeneği de vardır Çok gelişmiş (diital SLR gibi) ürünlerde ise doğrudan Kelvin değeri girerek Beyaz Ayarı yapılabilir

    Otomatik (Automatic): Genel olarak her ortamda kullanılabilir Özellikle tek ışık kaynağı ile aydınlatılan ortamlarda başarılı sonuçlar verir Ancak karışık aydınlatmalı (gün ışığı + tungsten lamba + foresan lamba gibi) iyi sonuç vermeyebilir Ayrıca çok sık olmamakla beraber bazı ürünlerde Otomatik mod çok başarılı sonuçlar vermez

    Tungsten: Günlük hayatımızda çok sık kullanılan akkor ampuller 2500-3500 Kelvin civarında bir sıcaklık değerine sahiptirler Bu tip ampul ile aydınlatılan bir ortamda fotoğraf çektiğinizde turuncu/sarı tonların fotoğrafa hakim olduğunu görürsünüz Beyaz Ayarı'nın Tungsten modu (ki simgesi ampuldür) bu renk tonunu dengelemek için tercih edilmelidir Bazen bu sarı/turuncu ton fotoğrafa sıcak bir etki vermek için özel olarak tercih edilebilir Bu durumda mod Otomatik'te kalabilir

    Floresan (Fluorescent): 4000-5000 Kelvin civarında bir renk sıcaklıkığına sahip olan Floresan lambalar açık yeşil tonlarında bir renge sahiptir Bu renk (eğer düzgün Beyaz Ayarı yapılmazsa) bütün fotoğrafa yayılabilir Özellikle ortamı veya konuyu soğuk göstereceğinden Floresan Beyaz Ayarı'nın doğru yapılması gerekir

    Günışığı (Daylight): Açık havalarda yapılan çekimlerde tercih edilir Yaklaşık 5000-5500 Kelvin değerine sahip olan günışığına göre düzenleme yapılır

    Flaş (Flash): Dahili ya da harici faş kullanıldığında bu cihazların renk sıcaklığı olan 5000-5500 Kelvin civarına göre ayarlama yapmak gerekir Genelde Otomatik mod faş kullanırken de başarı ile çalıştığından bu Beyaz Ayarı'nı fazla kullanmak gerekmez

    Bulut (Cloudy): Bulutlu veya kapalı havalarda tercih edilen bu mod çok sıklıkla kullanılmasa da zaman zaman gerekir

    Gölge (Shade): Açık ya da kapalı havalarda bir bina ya da ağaç gölgesinde fotoğraf çekileceği zaman tercih edilir

    Seçimli (Custom): Bu mod her üründe bulunmaz Sadece orta/ileri seviye fotoğraf makinelerinde mevcutur Özellikle karma aydınlatmalı ortamlarda mekandan ölçüm yaparak en doğru beyaz ayarını vermeye yarar Doğru sonuçlar alınması için gerekli bir mod'dur

    Kelvin: Bu mod da sadece ileri seviye modellerde ve diital SLR ürünlerde bulunur Kullanıcı doğrudan Kelvin değeri girerek fotoğraf çekebilir Biraz ışık ve renk sıcaklığı bilgisi gerektirdiğinden rastgele kullanılması zordur Nokta atışı yaparak en doğru sonuçları almakta yardımcı olduğundan çok işe yarar

    Beyaz Ayarı seçeneklerini kullanırken dikkat edilmesi gereken bir nokta var: Aydınlatma koşulları ve ışık kaynakları değiştiğinde Beyaz Ayarı'nın da güncellenmesi gerekmektedir Yanlış Beyaz Ayarı'nın kullanılması istenmeyen renklerin oluşmasına sebep olabilir Örneğin Tungsten ayarı seçili iken faşla fotoğraf çekerseniz mavi tonlarda bir fotoğraf elde edersiniz

    BEYAZ AYARI NEDEN GEREKLİDİR?

    Işık fotoğrafı oluşturan temel öğlerden biridir Aynı zamanda her ışığın bir sıcaklığı yani rengi de vardır Mavi tonlarında bir ışık fotoğrafa soğukluk katarken sarı tonlarındaki ise sıcaklık katar
    Bu ve benzeri örnekler artırılabildiğinden değişik ışık renklerini bilip onları uygun şekilde kullanmak biz fotoğrafçıların vermek istedikleri mesajları (sevinç, hüzün, mutluluk, nefret vb gibi) destekler Bu sayede daha anlamlı ve hedefe yönelik fotoğrafar çekebiliriz

    Amatör kullanımda ise Beyaz Ayarı'nın doğru kullanımı ile çektiğimiz fotoğrafardaki insan yüzleri, binalar, hayvanlar ve tüm konular doğru renklerde çıkarlar Bu da daha iyi fotoğraf çekmemizde önemli bir adımdır Kimse annesinin ya da eşinin yüzünün masmavi (ya da sapsarı) olduğu bir fotoğrafa bakmak istemez