Hangisi daha kötü : Şeker mi ? Yapay tadlandırıcılar mı ?

Konusu 'Hiçbir başlığa uymayan yazılar !' forumundadır ve Kazen tarafından 16 Şubat 2009 başlatılmıştır.

    16 Şubat 2009
    Konu Sahibi : Kazen
  1. Kazen

    Kazen Babalar ve Oğulları Yönetici

    Katılım:
    12 Temmuz 2006
    Mesajlar:
    12.382
    Beğenildi:
    17.232
    Ödül Puanları:
    488
    <a href="http://www.kadinlarkulubu.com/portal/wp-content/uploads/2009/02/tatlandiricilar.jpg"><img class="alignright size-full wp-image-367" style="border: 0pt none; margin: 10px 5px;" title="tatlandiricilar" src="http://www.kadinlarkulubu.com/portal/wp-content/uploads/2009/02/tatlandiricilar.jpg" alt="tatlandiricilar" width="300" height="250" /></a>Biz diyetisyenler, danışanlarımızdan kilo verme sürecinde harcadıkları enerjiden daha düşük enerji almalarını sağlamaktayız. Bu bağlamda diyetteki yağ ve şeker alımını biraz kısıtlarız. Genel olarak danışanlar, yağlı yiyeceklerin ve kızartılmış ürünlerin tüketimini sınırlandırabilse de; şekerin eksikliğini hissetmekte, doğal karbonhidrat kaynağı olan (tahıllar, kurubaklagiller, peynir dışındaki süt ürünleri, sebze ve meyve gibi) besinlerden aldıkları şeker ile yetinememekte. Zaten çocukluk çağındaki ödüllendirici beslenme alışkanlığında sürekli tatlı verilmesi, kişide yetişkinlik döneminde tatlı yenildiğinde pişmanlık hissinin oluşmamasına, hatta &#8220;<span style="color: #ff0000;">iyi bir şey yapmış</span>&#8221; gibi tatlıyı yerken mutluluk duymasına sebebiyet vermektedir.

    <span style="color: #008000;"><strong>Vücudumuzun Gerçekten Şekere İhtiyacı Var mıdır ?</strong></span>

    Beyin, sinir sistemi ve alyuvarlar normal koşullarda enerji ihtiyaçlarını mutlak surette karbonhidratlardan karşılamak durumundadır. Bazı karbonhidratlar besinlerde doğal olarak bulunurlar (meyvelerde fruktoz, sütte laktoz, tahıllarda nişasta gibi). Bazıları ise sonradan ilave edilirler (sofra şekeri ve şeker içeren besinler). Kaynağı ne olursa olsun, vücut gerçekte bu farkı anlamaz. Karbonhidratlar büyük oranda bitkisel kaynaklı besinlerden alınmaktadır. Bu karbonhidratlar vücudumuzda yapıtaşı olan glikoza dönüşür ve kan şekerinin esas kaynağını oluştururlar. O nedenle <span style="color: #008000;">Dünya Sağlık Örgütü günlük enerjimizin %55-60&#8217;ının karbonhidratlardan karşılanması gerektiğini vurgulamaktadır. </span>

    <span style="color: #008000;"><strong>Fazla Karbonhidrat Tüketiminin Zararları Nelerdir ?</strong></span>

    <a href="http://www.kadinlarkulubu.com/portal/wp-content/uploads/2009/02/42-15666011.jpg"><img class="alignleft size-medium wp-image-369" style="border: 0pt none; margin: 5px 10px;" title="42-15666011" src="http://www.kadinlarkulubu.com/portal/wp-content/uploads/2009/02/42-15666011-300x236.jpg" alt="42-15666011" width="300" height="236" /></a>Vücut, kan şekerinin tümünü aynı anda enerjiye çevirememektedir. Kan şekeri düzeyi normalin üzerine çıktığında; pankreastan salınan insülin hormonu fazla şekerin depolanması için karaciğer, kas ve diğer hücreleri uyarır. Glikozun bir kısmı, kas ve karaciğerde glikojen şeklinde depolanır. İhtiyacından fazla enerji tüketimi durumunda vücut, bir kısım glikozu vücut yağına çevirir. Dolayısıyla obezite ve beraberindeki 40&#8217;ı aşkın hastalık için davetiye çıkartılmış olmaktadır. Bu nedenle karbonhidratları <span style="color: #008000;">azı karar çoğu zarar</span> mantığı ile değerlendirmekte yarar vardır. Son zamanlarda <span style="color: #ff0000;">şeker</span> kullanımının hızla artmasıyla birlikte kalp - damar hastalıkları, diyabet, kanser, sindirim sistemi hastalıkları ve romatizmal hastalıkların görülme sıklıklarında artışlar olmaktadır.

    <strong><span style="color: #008000;">Hiç Şeker Tüketmemek Vücutta Bir Eksiklik Yaratmaz mı ?</span></strong>

    Rafine edilmiş haliyle şeker 200 - 300 yıllık kısa bir geçmişe sahiptir. Peki şekerin keşfinden önce insanlar bu ihtiyaçlarını nasıl karşılıyordu, acaba vücutlarında bir eksiklik olmuyor muydu? Nasıl ki arabanın hareket edebilmesi için deposunda benzin olması gerekiyorsa, vücudumuz için de temel enerji kaynağı glikozun bulunması gerekir. Ancak bu glikoz, çayın içerisine atılan ve tatlıların yapımında kullanılan rafine haliyle sofra şekeri olarak görülmemelidir. Yukarıda da belirtildiği gibi doğal besinlerden de bu şekerin elde edilmesi söz konusu olmaktadır. Eğer ki sofra şekerinin eksikliği durumunda metabolizmamız sıkıntı oluştursaydı; sağlık personeli diyabeti olan bireylere de her gün tatlı yemelerini önerirdi. Yoğun olarak 1900&#8217;lü yılların başından itibaren beslenmemizde yer alan şeker, daha öncesinde saraylarda kullanılan lüks bir besin maddesi olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde şekerin girmediği bir yer yok gibi. O nedenle bebeklikten itibaren şekerli besinlere alıştırılan bir insana sağlık problemlerinden ötürü &#8220;<span style="color: #008000;">artık şekeri hayatınızdan çıkarmalısınız</span>&#8221; demek çok zor.

    <span style="color: #008000;"><strong>Şeker Vücutta Nasıl Bir Sıkıntı Yaratmaktadır ?</strong></span>

    Hızla ve hemen kana karışan, saflaştırılmış ve rafine şeker içeren besinler kan şekerinde ani bir dalgalanmaya neden olurlar. Çok kısa sürede yükselen kan şekeri yaklaşık yarım saat sonra aynı hızda düşmeye başlar. Her çıkışın bir inişi vardır. İşin kötü tarafı; tatlı yenildikten bir süre sonra artan ve azalmaya başlayan kan şekeri seviyesi eski seviyesinin de altına düşmektedir. Dolayısıyla kan şekerinde aniden bir pik yaşanması tekrardan tatlı yeme isteği doğurmaktadır. Bu nedenle kimse bir parça tatlı yiyerek &#8220;<span style="color: #ff0000;">dur</span>&#8221; diyememektedir.

    <span style="color: #008000;"><strong>Peki Şekerin Yerini Nasıl Doldurabiliriz ?</strong></span>

    <a href="http://www.kadinlarkulubu.com/portal/wp-content/uploads/2009/02/artificial_sugar.jpg"><img class="alignright size-medium wp-image-365" style="border: 0pt none; margin: 5px 10px;" title="42-18468401" src="http://www.kadinlarkulubu.com/portal/wp-content/uploads/2009/02/artificial_sugar-199x300.jpg" alt="42-18468401" width="199" height="300" /></a>Her zaman için besinlerin doğalını tercih etmekte yarar vardır. Ama bu demek değildir ki: Hiç tatlı yenilmemelidir. Elbette tatlı yenilmemesini gerektiren şeker hastalığı gibi bir durum söz konusu değilse bazen tatlı yenilebilir. Ancak tatlıların tüketim sıklığına ve miktarına dikkat etmek, ayrıca lokma, tulumba gibi şerbetli tatlılar yerine; sütlaç, muhallebi, puding, komposto, hoşaf, kabak tatlısı gibi hafif tatlıları tercih etmek gerekir. İşte bu tatlıların yapımında - enerji alımını azaltmak adına - toz tatlandırıcılardan yararlanılabilir.

    Diyabetliler başta olmak üzere, şeker tadından vazgeçemeyen, iştahını baskılamakta güçlük çeken, formuna önem veren bireyler ve aileleri için çok iyi bir alternatif olarak <span style="color: #008000;">yapay tatlandırıcıların şeker yerine kullanılması daha uygun görülmektedir</span>. Gerek içeceklerde tablet olarak, gerekse tatlıların yapımı esnasında toz formları ile güvenle kullanılabilen bu tatlandırıcıların enerji değeri yok veya göz ardı edilecek kadar düşüktür. Kan şekeri üzerinde de olumsuz etki yaratmamaları nedeniyle saflaştırılmış ve rafine şeker yerine tercih edilmeleri daha sağlıklı olacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta; bazı yapay tatlandırıcıların ocağı kapattıktan (besin pişirildikten) sonra ilave edilmesi gerekmektedir. Aksi taktirde topaklanma ve metalik bir tat oluşturabilmektedir.

    <span style="color: #008000;"><strong>Yapay Tatlandırıcılara Geçiş</strong></span>

    Yapay tatlandırıcılar ilk olarak 1900&#8217;lü yılların başında ortaya çıkmış, 1940&#8217;lardan beri tüm dünyada hem şeker hastaları hem de sağlığına özen gösterenler tarafından yoğun olarak kullanılmaktadırlar. Günümüzde en fazla kullanılan yapay tatlandırıcılardan biri olan aspartam üzerinde 200&#8217;ü aşkın bilimsel çalışma yapılmış, yüksek dozlarda kullanımında dahi zararlı bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür. Aspartam kullanımı Dünya Sağlık Örgütü tarafından onaylanmıştır.

    <span style="color: #008000;"><strong>Yapay Tatlandırıcılar Kanser Yapar mı ?</strong></span>

    1939 yılında yapılan küçük çapta bir araştırmada sakarin içeren yapay tatlandırıcıların sıçanlarda mesane kanserine yol açtığı saptanmıştır. Ancak bunu izleyen çalışmaların hiçbirinde benzer bir etkiye rastlanmamıştır. Zaten bilim dünyasında &#8220;hayvan modelinde karşılaşılan bir durum insanlarda da aynen gerçekleşir&#8221; diye bir durum söz konusu değildir. Yaklaşık 70 yıldır yapılan çalışmalarda çok daha yüksek dozlarda insanlara verilen bu yapay tatlandırıcılarda benzer bir yan etkinin görülmemesi üzerine, bugün bizler danışanlarımıza Dünya Sağlık Örgütü&#8217;nün onay verdiği bu yapay tatlandırıcıları önermekte ve kullanımlarında bir sakınca görmemekteyiz. Bu şekilde bir kanının oluşmasında 20. yüzyılın sonlarına doğru bulunan aspartamın rolü büyüktür. Aspartam piyasada sakarinin önüne geçmiştir. Sonraları sakarinin aspartama &#8220;çamur at izi kalsın&#8221; mantığı ile misilleme olarak unutkanlık yaptığına dair demeçlerin verilmesi sonucu her 2 grup yapay tatlandırıcı da &#8220;kötü&#8221; olarak hafızalara kazınmıştır. Ancak <span style="color: #008000;">tüm tatlandırıcılar gerek diyabetliler gerekse formuna dikkat edenler ve aileleri tarafından rahatlıkla kullanılabilirler</span>. Formda kalmak, şekerin zararlı etkilerine maruz kalmamak ve ağız tadından vazgeçmemek için yapay tatlandırıcılar güvenle kullanılabilir. Özetle; yapay tatlandırıcılar iyi, rafine şeker kötü olarak tanımlanabilir.

    Uzman Diyetisyen
    M. Turgay KÖSE

    <em>1977 İstanbul doğumlu Köse, ilk ve ortaöğrenimini aynı şehirde tamamladıktan sonra Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü&#8217;nden 2001 yılında derece ile mezun oldu. Kara Kuvvetleri Komutanlığı&#8217;nda yedek subay Diyetisyen olarak askerlik görevini tamamladı. Sonrasında Florence Nightingale Hastanesi Diyabet, Obezite ve Metabolizma Hastalıkları Merkezi bünyesinde Diyetisyen olarak çalıştı. 2004 yılında Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü&#8217;nde yüksek lisans programını tamamlayarak &#8220;Toplu Beslenme Sistemleri Bilim Uzmanlığı&#8221; aldı.

    Türkiye Diyetisyenler Derneği, Obezite Derneği ile Diyabet, Obezite ve Beslenme Derneği ve Yeni Çınar Lions Kulübü&#8217;ne üye olan Köse, hem bireysel hem de kurumsal anlamda beslenme danışmanlığı ve eğitimi çalışmalarını 2004&#8217;ten beri kurucusu olduğu Etik Diyet Danışmanlık&#8217;ta sürdürmektedir. Uzman Diyetisyen Turgay Köse fuar, kongre, seminer, internet TV, radyo ve televizyon programlarında konuşmacı; çeşitli gazete, dergi ve web sayfalarında köşe yazarı olarak yer almaktadır. Uzman Diyetisyen M. Turgay Köse&#8217;nin beslenme alanındaki ilk kitabı &#8220;Beslenme ve Diyetetik&#8221; Ekim - 2007&#8217;de piyasaya çıkmıştır.</em>