4. Ay Bebek Gelişimi

isabel

La Vie En Rose
Yönetici
Super Moderator
Doğa Severler Kulübü
6 Mart 2012
17.055
15.658
45
27_baby_08_fabian_176_02.jpg



4.AY DÖNÜM NOKTALARI

SOSYAL

– Sosyalleştimi güler; oyunu bölündüğünde ağlar.
– Aynadaki yansıması hoşuna gider, hatta ona gülümser.
– Kendini rahatlatmaya çalışır.
– Etrafındakilerle ilişki kurmak için sesler çıkartır.
– Gıdıklandığında güler.
– İnsanlara cevap vermeye çalışır.
– Müzikle sakinleşir.


FİZİKSEL

– Yüzükoyun durumundayken sırtüstü, sırt üstünden yüzükoyun dönebilir.
– Kafasını daha uzunca bir süre dik tutar.
– Oturma pozisyonuna getirildiğinde veya yatarken kafasını istediği yöne döndürebilir.
– Yüzme hareketi yapabilir ve yatağında dönebilir.
– Bakışlarını farklı uzaklıklara odaklayabilir.
– Sallanan bir nesneyi kendine çekip ağzına götürebilir.
– Bir nesnenin düştüğü yere bakar.
– Banyoda ayak ve ellerini çırpar.
– Diş çıkarmaya başlayabilir.
– Katı gıdalara geçmeye hazır olabilir.


ZİHİNSEL

– Kokuları birbirinden ayırabilir.
– Bir saatten daha uzun süre karşısındakine tepki verir.
– 5-7 saniye öncesini hatırlar.
– Görüntü ile gerçek yüzü ayırt eder.
– Yeni sesler çıkarmayı sever ve bazılarını taklit eder.


4.AY BEBEK GELİŞİMİ

Her gün biraz daha büyüyen bebeğiniz artık “yeni doğan” sınıfını geçmiş sayılır. Fiziksel gelişimi de hızla devam etmektedir. Kafasının arkasındaki yumuşak nokta kaybolmuştur, ön taraftakinin tamamen kaybolması ise bazı durumlarda 18 ayı bulabilir. Saç rengi ve şekli de muhtemelen değişmeye başlamıştır. Siz belki fark etmeseniz de geçen birkaç hafta boyunca bebeğin doğumdaki saçları dökülmeye ve yerine yeni ve kalıcı saçlar çıkmaya başlamıştır. Bu süreç birkaç ay daha devam eder.

Bebeğinizin göz rengi de bu dönemde değişebilir. Çoğu bebeğin doğum sonrası mavimsi olan göz rengi koyulaşmaya başlar. Eğer 6. ayda bebeğiniz hala mavi gözlü ise, gözlerinin renkli kalacağından emin olabilirsiniz.

Bebeğinizin fiziksel yeteneklerinde de kelimenin tam anlamı ile “tepeden tırnağa” gelişmeler gözleyeceksiniz. Bu ayın sonunda bebek kafasını tamamen dik tutabilir ve karnının üstünde yatarken 90 derecelik açıyla kafasını yerden kaldırabilir. Ayrıca kafasını her yöne çevirebilir ve sırtüstü yatarken kaldırabilir. Çenesini omuzlarına dayayarak ayaklarına bakabilir.

Kasları gelişip güçlendikçe, bebeğin vücudu da toparlanmaya başlar. Karnı üzerinde yatarken, tek kolunun üzerinde başını kaldırabilir. Bu ve bundan sonraki iki ay boyunca beden kısmındaki kaslar daha da güçlenecektir. Tam olarak ters dönemese de, bebek bu ay en azından bir yana doğru dönebilecektir; diğer tarafa dönmek içinse biraz daha gelişmesi gerekmektedir. Birçok bebek bu gelişmeden sonra, tam olarak dönmeye başlar.

Artık sırtüstü yatarken parmağınızı tuttuğunda kafasını ve bacaklarını kaldırıp oturmaya çalışır. Şimdilik oturma mutluluğuna tek başına erişmese de ufak bir yardımla bunu becerir ve buna bayılır! Yine de, hala sırtından destek vermeniz gerekir, çünkü şu an ancak kafasını dik tutabilmektedir. Ay sonunda, gövde kasları sayesinde ufak bir destekle kucağınızda dimdik oturabilecektir.

Oysa daha önceleri kucağınızdayken, bedeni bir kalıba girmiş gibi sizin oturuşunuza göre şekillenmekteydi. Şimdi ise oturuşunu kendi kontrol edebilmektedir: sizin fiziksel olarak farklı bir insan olduğunuzu artık anlamaya başlamıştır.

Bebeğiniz tekme atmaktan çok hoşlanır; bacaklarını elleri ile ayaklarına veya dizlerine dokunabilecek kadar havaya kaldırabilir. Daha sonraki aylarda ise bu bacaklar tüm ağırlığını kaldırabilecek güce erişir. Onu ayakları yere basacak şekilde dik tutarsanız, belki ayakta bile durabilir. Bu ay bazı bebekler emeklemenin başlangıcı sayılan “yüzme” hareketini de geliştirir.

Bebek giderek daha istemli hareket etmeye başlar, “yeni doğan refleksleri”nin çoğu artık kaybolur. Arama refleksi de bunlara dahildir, çünkü bebek artık neye baktığının ve ne gördüğünün tam olarak bilincindedir. Yorgun olduğu zamanlar hariç, pek çok hareketi daha akıcı ve daha kontrollüdür.

Bu ay içinde doktorunuz katı gıdalara (yoğurt, kaşık maması, meyve püresi) geçmenizi önerebilir. Bu konuda onun tavsiyelerini doğru takip etmeniz önemlidir. Bir öğünde sadece bir yeni gıdayla başlayın ve bunu da yavaş yavaş yapmaya dikkat edin, başka bir yeni gıdaya hemen geçmeyin. Böylelikle hem bebeğinize yeni tatlara alışması için zaman tanımış olur hem de herhangi bir gıdaya alerjisi olup olmadığını doktoru ile birlikte daha rahat gözlersiniz.

Bazı bebekler yeni tatlar konusunda hevesliyken, bazıları bu konuda daha gönülsüz olurlar. Eğer bebeğiniz bu yeni gıdaları istemiyorsa endişelenmeyin ve yemesi için zorlamayın. Amacınız, sadece katı gıdalara alışmasını sağlamaktır, bu yüzden az miktarda vermeye devam edin. Eğer katı gıdaları reddetmekte ısrarlıysa, doktorunuza danışarak aynı yemekleri 1-2 hafta sonra tekrar deneyin. Bir süre sonra alışacaktır.

Yeni gıdalar artık beslenme düzeninin bir parçası olduğunda, bebek anne sütünü veya formül sütü giderek daha az miktarda alacaktır. Bu dönemde, katı gıdaları, sütten önce vermeye gayret edin; çünkü süt ve sıvı mamalar oldukça doyurucudur ve bebek önce bunları alırsa, sıra katı gıdaya geldiğinde karnı doymuş olacaktır. Ancak bazen yemeğe katı gıda ile başlamak da bebeği sinirlendirebilir, özellikle sabah uyanır uyanmaz pek hoşuna gitmeyebilir. Eğer yeni mamaya tepki gösterirse önce emzirin, ardından yeni mamasını verin, yine istemez ise emzirmeye devam edin.

Zaman içinde bebeğinizin öğün sayısı, günde dört defaya inecektir. Buna ek olarak, yatmadan önce de sütünü ister. Eğer bebeğiniz daha sık acıkıyorsa süt ve katı gıda arasında yarım saat kadar bekleyin.

Bu ay bebeğin tükürükleri akmaya başlayabilir. Cildinde buna bağlı kızarmalar oluşuyorsa yüzüne biraz vazelin, boyun çizgilerine de mısır nişastası sürebilirsiniz. Eğer lekeler artıyorsa, mutlaka doktorunuza danışın.

Tükürük akmasının genelde diş çıkarmayla bağlantılı olduğu düşünülür. Ancak bu çok kesin bir bağlantı sayılmaz. Bazı bebeklerin bu ay bir dişi patlayabilir, ancak genelde ilk diş 6. aydan önce çıkmaz.

Eğer bebeğiniz gerçekten diş çıkartıyorsa, ellerini sık sık kulağına ve çenesine götürür. Her iki bölgeyi de aynı kaslar idare ettiğinden, bebeğin kulağı mı ağrıyor, yoksa dişi mi çıkıyor, belli olmayabilir. Bunu anlayabilmek için diş etlerini hafifçe ovmanız yeterlidir. Bebeğiniz hemen bağırmaya başlıyorsa, diş çıkarıyor demektir.

Bazı bebekler fazla diş ağrısı çekmez, bazısı ise tüm diş çıkarma süresince acı ve sıkıntı yaşar. Eğer diş çıkardığı için huzursuzsa, bir diş kaşıma oyuncağı edinin ve buzdolabında saklayın.

Oyuncağın serinliği diş etlerini rahatlatacaktır. Eğer bu da işe yaramazsa, doktorunuz reçeteli ya da reçetesiz bir tedavi tavsiye edebilir.

Bu ay sizi mutlu edecek bir başka gelişme de bebeğin nihayet gece boyunca uyumaya başlamasıdır: gece uykuları 10-11 saate çıkacak, gün içinde de iki-üç saat uyuyacaktır. Bebeğinizin uykuya daha kolay dalabilmesi için, yorgunluk belirtisi göstermeye başlayınca yatağına yatırın.

Peki, bebeğinizin yorgun olduğunu nasıl anlarsınız? Mutlaka kendine özgü birtakım mesajlar verecektir, ancak bebeklerin hemen hepsinin bazı ortak ve belirgin işaretleri vardır. Gözlerini ovuşturmak ve oyuna karşı isteksiz tavırlar bunların başında gelir. Yalnız, yorgunluk bazı bebekleri daha hareketli ve heyecanlı yapabilir. Uykusu olan bebekte doğum sonrasına benzer bazı refleks ve hareketler görmeye başlarsınız. Hareketleri daha ritmik olur- örneğin kafasını sallar. Parmak emme, sinirli tavırlar, genel huzursuzluk uykulu bebekte hemen farkedilir. Bebeğinizin “uykum var” mesajını anlamanız çok da zor olmayacaktır.

Bebeğin duyuları da düzenli olarak gelişmektedir. Ay sonunda artık her şeyi renkli görmeye başlar. Bakışlarını kolayca odaklayabilir ve 3 metrelik görüş alanı içindeki her şeyi görebilir, ancak yine de 50 cm önüne bakmayı tercih eder. Bakışlarındaki şaşılık azalmıştır ve hareket halindeki bir nesne veya insanı çok rahat takip edebilir.

Bebeğinizin el-göz koordinasyonu da gelişmektedir. Bir nesneye bakarken ellerini ona doğru uzatır ve parmaklarını olabildiğince açar. Tutma isteği son derece güçlüdür ve eline geçirdiği her nesneyi daha ustalıkla tutabilir. Bu yüzden artık rahatça gözlüğünüzü tutup çıkarabilir veya babasının sakallarını çekebilir.

Kulağı ise artık neredeyse bir yetişkin kadar net duyar. Zayıf ses ile güçlü olanı ayırt eder ve müzik sesine cevap verir. Ayrıca artık ses çıkarmaya da isteklidir. Bazı sesleri sanki unutmamaya çalışırmış gibi tekrar eder. Bunların çoğu tek sesli hecelerdir ve aylar sonra bu sesler birer kelimeye, gurultular ise, kıkırdamaya, gülücüğe ve çığlıklara dönüşür. Ayrıca gıdıklandığında yüksek sesle gülecektir. Bu ‘gıdıklanma tepkisi’ daha önceki dönemde görülmez, bu yüzden bazı uzmanlar bunu sosyal bir gelişim olarak kabul eder.

Bebekler bu dönemde her türlü uyarıya açıktır, bu yüzden bulunduğu çevreyi zenginleştirin. Koku duyusu onlar için oldukça önem taşır. Evinizde bulunan çiçek, sabun, meyve vs gibi şeyleri kokladığında vereceği tepkileri izlemek de oldukça keyifli olacaktır.

Bebeğinizin gülüşü de geçen aydan beri gelişmiştir. Artık aile bireylerini veya diğer tanıdığı yüzleri gördüğünde sevinç gösterileri yapar. Sizinle veya tanıdığı diğer kişilerle “konuşmak” en sevdiği şeylerden biridir. Yaptığı her yeni numarayı onaylamanız çok hoşuna gidecektir.

Bebeğiniz sizin farklı bir birey olduğunuzu anladıkça ilişkiniz de yavaş yavaş yeniden biçimlenecektir. Artık her istediğinin yerine getirilemeyeceğini öğrenmektedir.

Buna rağmen bebeğiniz dış dünya ile olan ilişkisini tam olarak anlayabilmiş değildir. Örneğin oyuncağına her vurduğunda ses çıkardığını keşfetmiştir. Ancak aynı anda tesadüfen rüzgar da perdeyi havalandırmışsa, oyuncağa her vuruşunda perdenin havalanmasını bekler. Bu yüzden perdenin hareket etmesini sağlamak için bir süre daha sinirli bir şekilde oyuncağa vurmaya devam eder. Bunun gerçekleşmemesi ise kısa bir süre için sinirlenmesine, hatta ağlamasına neden olabilir.

Bebeğiniz kendisini ve çevresindeki dünyayı keşfederken, onun bu yeni çabalarını sabırla izleyin ve bu güzel dönemin tadını çıkarın. Onunla oynayın, şefkat gösterin. Siz ve sizin gibi bebeğe yakın olan herkes bebeğin ruhsal gelişiminde önemli bir yer tutar. Oyuncakla oynamak ne kadar hoşuna giderse gitsin oyuncak hep aynı tepkiyi verir. Oysa insanlar değişkendir ve o bundan çok şey öğrenir!



4 Aylık Bebek Gelişimi

4 Aylık Bebeğiniz Şunları Yapabilir

Bebeğiniz bu ayda, istediği nesnelere uzanarak alabilir. Aynadaki görüntüsünü keşfeder. Önündeki en ufak nesneyi dahi fark eder ve izler. Sırt üstü yatarken elindeki çıngırağı sallar.

Neşeli ya da öfkeli seslere farklı tepkiler verir. Kendi duygularını mimikleriyle ifade eder. Mutlu olduğunda daha çok ses çıkarır. Kıkırdar ve kahkaha atar. Memnuniyetsizliğini ağlayarak gösterir.

Bir taraftan diğer tarafa dönmeyi başarabilir. Elleri ve ayağıyla kısa sürelerle oynamaya başlar.

Sizinle hala ağlayarak iletişim kurar. Fakat artık espri duygusu gelişmeye başlar, bazı oyuncaklara, hareketlere güler ve kahkaha atar.

Gaz sıkıntıları bu ayla birlikte çoğunlukla sona erer.


Diş Çıkarma

Diş çıkarma sıkıntıları bu ayda başlayabilir. Elini sık sık ağzına götürür ve salya miktarı artar. İlk beyazlar genellikle daha birkaç ay kendini göstermeyecektir, fakat nadiren bazı çocuklar üç aylıkken bile diş çıkarmaya başlayabilirler. Her konuda olduğu gibi diş çıkarma konusunda da genetik faktörler etkilidir, yani sizlerin ve ailenin geçmişini araştırarak çocuğunuzun ilk dişinin ne zaman çıkarabileceği tahmin edebilirsiniz.



Bazı bebekler diş çıkarırken günlerce şiş diş etinin yarattığı ağrı, huzursuzluk ve ateş gibi belirtiler gösterirken, bazılarına bakarsınız bir günde diş ortaya çıkıvermiş. Diş çıkarmanın verdiği rahatsızlık bebekten bebeğe değişir.

Diş çıkarma belirtileri

• Ağız sulanması (diş çıkmadan önce haftalarca sürebilir)
• Aşırı sulanmanın neden olduğu yüz döküntüsü
• Kaşınan diş etlerini rahatlatmak için eşyaları ısırmak
• Maalesef gecenin bir yarısında ortaya çıkan huzursuzkuk ve bazen ağlama krizleri
• Emmeyi veya biberonu reddetmek
• Kulağa asılmak veya ağrıyan yanağı ovmak
• Belki de düşük bir ateş veya hafif bir ishal


Yuvarlanma


Bu sıralar bazı bebekler yuvarlanarak sırt üstü dönmeye başlayabilirler. Tüm gelişim aşamalarında olduğu gibi yuvarlanmanın zamanında da değişiklik gözlenebilir.

Bebeğin ilk defa yuvarlanması genelde karından sırta doğrudur. Karnının yuvarlak şekli yandan yana sallanarak yuvarlanmasına yardım eder. Bazı bebekler hemen tekrar tekrar yuvarlanırlar, bazıları ise bunu haftalarca bir daha denemeye bilir. Bebeğinizi yuvarlanmaya teşvik etmek için sevdiği bir oyuncağını uzanabileceği bir mesafenin dışına koyabilirsiniz böylece onu yakalamak için uzandığında tekrar yuvarlanabilir.


4 Aylık Bebeğinizin Gelişimini Nasıl Destekleyebilirsiniz?

Bu ay bebeğin sizi nasıl seyrettiğine dikkat edin. Sizin yüzünüzü, gözlerinizi ve yüz ifadenizi seyrederek sürekli dünyayı keşfediyor. Bir oyuncağa her vuruşunda veya bir çıngırağı her sallamasında yeni sinir bağlantıları oluşturuyor ve hızlı öğreniyor.

Bebeğinizi seyrederek kendi başına ne tür faaliyetlerin dikkatini çektiğine dikkat edin. Eğer uzanıp oyuncaklara vurursa, onunla birlikte uzanıp ne yaptığı hakkında konuşun. Çocuğunuzun ne yapmak istediğini en iyi siz bilirsiniz. Onun doğal ilgilerini destekleyerek bir birey olarak gelişimine saygı göstermelisiniz.

Bebeğiniz dönmeye başladı. Onun için gerekli güvenlik önlemleri almalısınız.
Bebeğinize ilgi gösterin. Onunla bol bol konuşun, sizi anlıyor. Yüzüne bakın, gülümseyin ve ona çevresinde gördüğü şeyleri anlatın. Birlikte geçirdiğiniz her an ilişkinizi geliştirir.

Ses çıkaran farklı renklerdeki oyuncakları sever. Salladığında ses çıkaran oyuncaklar, çıngıraklar alın. Ona tutması için farklı dokulara sahip nesneler verin, bu dokunma duyusunu geliştirmesine yardım eder.

Onunla egzersiz yapın. Kollarını göğsünde çaprazlaştırın, açın, kapayın, gülümseyin. Ayak bileklerinden tutarak yukarı aşağı hareketler yapın. Yüzüstü bırakarak kaslarının gelişmesini destekleyin.


4 Aylık Bebek Uyku Düzeni

Bu ay uykuları düzenlenmeye başlar. Uyku eğitimi için bir uyku rutini oluşturmaya başlayabilirsiniz. Rutin size uygun şekilde, beslenme-banyo-pijama-masal/müzik ve uyku düzeninde olabilir. Aynı düzeni her akşam tekrarlamak, uyku vaktinin geldiğini anlamasını ve kendiliğinden uyumayı öğrenmesini sağlar.

4 Aylık Bebek Aşı Takvimi

DTacB-IPV- Hib/5’li Karma Aşı 2. doz
KPA 13/Pnomökök Aşısı 2. Doz
Rotavirüs aşısı 2. doz