Kadınların Sürekli Yorgun Hissetmesinin Gerçek Sebebi; Uyku Değil!
Hiçbir şey yapmamış gibi hissettiğin bir günün sonunda, buna rağmen tükenmiş olduğunu fark ettiğin oldu mu? Aslında fiziksel olarak çok da yorulmadığın, belki saatlerce koşturmadığın bir gün ama akşam geldiğinde içinde tarif etmesi zor bir ağırlık. Çoğu zaman bunu uykusuzlukla açıklıyoruz, daha erken yatsam geçer biraz dinlensem toparlanırım diye düşünüyoruz. Oysa çoğu kadının yaşadığı bu yorgunluk, sadece bedensel bir yorgunluk değil, daha sessiz daha görünmez ama çok daha kalıcı bir yükten geliyor.
Gün içinde yaptıklarımız kadar, hatta çoğu zaman daha fazlası, düşündüklerimiz yoruyor bizi. Çünkü zihin neredeyse hiç kapanmıyor, sabah gözünü açtığın andan itibaren bir akış başlıyor yapılacaklar, hatırlanması gerekenler, söylenmesi gerekenler, ertelenenler, planlananlar. Belki dışarıdan bakıldığında sakin bir gün geçiriyorsun ama zihninde aynı anda onlarca şey dönüyor. Bir yandan işini yaparken, bir yandan aklının bir köşesinde akşam ne yapılacak sorusu duruyor, bir mesajı unutmamak için kendine hatırlatıyorsun, birinin kırılmaması için nasıl konuşman gerektiğini düşünüyorsun. Bunların hiçbiri yorgunluk sebebi gibi görünmez ama aslında en çok enerjiyi tüketen şey tam olarak bu sürekli düşünme hali.
Bu durum yalnızca plan yapmakla da sınırlı değil, aynı zamanda duyguları yönetmekle ilgili. Bir ortamda kim ne hissediyor, kim ne demek istedi, biri kırıldı mı, yanlış anlaşılma oldu mu bunları fark etmek ve buna göre davranmak ciddi bir zihinsel çaba gerektirir. Çoğu kadın bunu fark etmeden yapar sanki doğal bir refleks gibi ama bu refleksin bir bedeli vardır. Çünkü sürekli dikkat halinde olmak, sürekli ölçüp tartmak, insanı içten içe yorar konuşma biter ama senin zihninde devam eder. Söylediğin bir cümleyi tekrar tekrar düşünürsün, karşındaki kişi çoktan unutmuştur belki ama sen hâlâ o anın içindesindir.
Bir de işin görünmeyen sorumluluk tarafı var, yapılan işler kadar o işlerin düşünülmesi, planlanması ve takip edilmesi de enerji ister. Çoğu zaman evin düzenli olması, bir işin aksaksız yürümesi ya da ilişkilerin dengede kalması tesadüf değildir birinin sürekli zihninde bunları takip etmesi sayesinde olur ama bu çaba gözle görülmediği için, çoğu zaman fark edilmez. Her şey yolunda gittiğinde, bu sanki kendiliğinden oluyormuş gibi algılanır ama asıl olan arka planda hiç durmayan bir zihin vardır ve insan en çok da görünmeyen emeğin yüküyle yorulur.
Buna bir de “her şeye yetişmeliyim” duygusu eklendiğinde, yorgunluk kaçınılmaz hale gelir. Çünkü birçok kadın aynı anda birden fazla rolü eksiksiz yürütmeye çalışır, iş hayatı, ev düzeni, sosyal ilişkiler, aile bağları hepsi aynı anda dikkat ve enerji ister. Üstelik bu çoğu zaman dışarıdan dayatılan bir zorunluluk gibi değil, içten gelen bir sorumluluk hissi gibi yaşanır. “Ben yapmazsam aksar” düşüncesi zamanla alışkanlığa dönüşür ve insan fark etmeden kendine sürekli yeni yükler ekler.
İşte tam da bu noktada yorgunluk normalleşir, sabah yorgun uyanmak sıradan gelir, gün içinde enerjisiz olmak alışılmış bir durum olur hatta insan bunu kendi yapısının bir parçası sanmaya başlar. Oysa bu, uzun süredir taşınan bir yükün sonucudur alışılmış olması, normal olduğu anlamına gelmez.
Belki de bu yüzden çözüm yalnızca daha fazla uyumak değildir. Çünkü mesele sadece bedeni dinlendirmek değil, zihnin de gerçekten durabilmesidir, gerçek dinlenme sadece hiçbir şey yapmamak değil aynı zamanda her şeyi düşünmemektir ve bu durum alışkın olan biri için kolay değildir. Çünkü kontrol etmeye alışmış bir zihin, bıraktığında huzursuz olur bir şey eksik kalacakmış gibi hisseder o yüzden çoğu zaman insan, sırf bu rahatsızlık duygusuyla baş etmemek için yükü tekrar üstlenir.
Ama belki de asıl mesele burada başlıyordur, her şeyi üstlenmek gerçekten gerekli mi yoksa sadece alışılmış bir refleks mi? Bir şey sen yapmadığında gerçekten ne oluyor? Her detayı sen düşünmediğinde hayat gerçekten duruyor mu? Cevap düşündüğümüz kadar dramatik değildir ama bunu fark etmek zaman ister. Çünkü insan en çok alıştığı şeyleri sorgulamakta zorlanır.
Yine de belki küçük bir yerden başlamak mümkündür her şeye aynı anda yetişmemek, bazı şeyleri bilinçli olarak bırakmak, her sorumluluğu otomatik olarak sahiplenmemek, bunlar kolay adımlar değildir ama hafifletir. Çünkü bazen yorgunluk daha fazla dinlenmekten değil, biraz daha az taşımaktan geçer ve belki de uzun zamandır hissettiğin o bitmeyen yorgunluk sana aslında çok basit bir şey söylüyordur, her şeyi tek başına taşımak zorunda değilsin.
Peki sen tüm bunları düşündüğünde ne hissediyorsun? Gün sonunda seni asıl yoran şey gerçekten yaptıkların mı, yoksa hiç durmayan zihnin mi? Ve daha önemlisi, sence bu yükün ne kadarı gerçekten sana ait?
Belki de en önemli farkındalık şu, insan çoğu zaman yorulduğunu fark ettiği şeyle değil, fark etmeden taşıdığı şeyle tükeniyor. Yani seni asıl yoran şey, bugün yaptığın işler değil uzun zamandır düşünmeden üstlendiğin sorumlulukların toplamı.
Bazen durup gerçekten şunu görmek gerekiyor, her şeyi kontrol etmeye çalıştığında hayat daha düzenli görünse bile, iç dünyan daha da dağınık hale gelebiliyor. Çünkü kontrol etmek, zihni hiç kapatmamak demek ve zihni hiç kapatmamak zamanla en sessiz yorgunluğu biriktiriyor.
Belki de bu yüzden bazı kadınlar “hiçbir şey yapmadım ama çok yoruldum” cümlesini bu kadar sık kuruyor. Çünkü yaptıkları şeyler değil, sürekli hazırda bekleyen düşünceleri yoruyor onları bir şey olacak mı, bir şey eksik mi, biri kırılır mı, bir şey unutulur mu, bu döngü hiç bitmiyor.
Oysa hayatın her detayını tek başına taşımak zorunda değilsin, bazı şeyler eksik kalsa da dünya durmuyor, bazı şeyler sen düşünmeden de ilerliyor ve bazı sorumluluklar aslında sadece sen üstlendiğin için var oluyor. Bunu fark etmek kolay değil, çünkü alışkanlıklar bir anda değişmiyor ama en azından şunu bilmek bile bir başlangıç, bu yorgunluk senin normalin olmak zorunda değil. Belki de artık biraz geri çekilmenin, her şeyi zihninde tutmayı bırakmanın ve bazı şeylerin kendi akışına izin vermenin zamanı gelmiştir. Çünkü gerçek dinlenme, sadece uyumak değil zihnin de sustuğu anlarda başlar.
Amaç hayatı tamamen düzeltmekle değil, sadece “ben bunu tek başıma taşımak zorunda değilim” diyebilmeyle başlar.
