Normal tiroid fizyolojisine genel bakışımızdan gördüğümüz gibi, tiroid bezi T4 ve T3 üretir. Ancak bu üretim, hipotalamusun TSH Salgılatıcı Hormonu tarafından da düzenlenen hipofiz bezinin (TSH) uyarımı olmadan mümkün değildir. Artık radyoimmünoassay teknikleri ile kanda dolaşan hormonları çok doğru bir şekilde ölçmek mümkün. Bu tiroid fizyolojisi bilgisi, farklı hastalıkları teşhis etmek için hangi tiroid testinin veya testlerinin gerekli olduğunu bilmek açısından önemlidir. Tüm tiroid hastalıklarının teşhisinde tek bir laboratuvar testi %100 doğru değildir; ancak, iki veya daha fazla testin bir kombinasyonu genellikle tiroid fonksiyonundaki en ufak anormalliği bile saptayabilir.
tiroid_tsh_trh_hormonlar_degerleri_yuksekligi_eksikligi.jpg
Örneğin, düşük bir T4 seviyesi hastalıklı bir tiroid bezi ~ VEYA ~ tiroidi T4 üretmesi için uyarmayan, çalışmayan bir hipofiz bezi anlamına gelebilir. T4 düşükse hipofiz bezi normalde TSH salgılayacağından, yüksek bir TSH düzeyi hipotiroidzmden tiroid bezinin (hipofiz bezi değil) sorumlu olduğunu doğrular.

T4 seviyesi düşükse ve TSH yükselmiyorsa, hipofiz bezinin hipotiroidizmin nedeni olma olasılığı daha yüksektir. Hipofiz bezi ayrıca vücudun diğer bezlerini (adrenaller, yumurtalıklar ve testisler) düzenlediği ve çocuklarda büyümeyi ve normal böbrek fonksiyonunu kontrol ettiği için, bu elbette tedaviyi büyük ölçüde etkileyecektir. Hipofiz bezi yetmezliği, diğer bezlerin de başarısız olabileceği ve sadece tiroid dışında başka tedavilerin gerekli olabileceği anlamına gelir. Hipofiz bezi yetmezliğinin en yaygın nedeni hipofiz tümörüdür ve bu da ameliyat gerektirebilir.


Tiroid hormonlarının modern ölçümü, Dr. Solomon Berson ve Dr. Rosalyn Yallow tarafından keşfedilen yeni bir teknik olan radyoimmunoassay (RIA) ile yapılır. Tiroid hastalığı araştırmalarında ve tüm endokrinoloji alanında devrim yaratan bu keşif için 1977 Nobel Tıp Ödülü'ne layık görüldüler.

Tiroid Testi Türleri​


Tiroksin (T4)​

tiroid_t3_t4.jpg
RIA (radyoimmünoassay) ile T4, en çok kullanılan tiroid testidir. Sıklıkla T7 olarak anılır, bu da doğum kontrol hapları, diğer hormonlar, nöbet ilaçları, kalp ilaçları ve hatta aspirin gibi T4 rutinini değiştirebilecek bazı ilaçları düzeltmek için reçine T3 alımının (RT3u) yapıldığı anlamına gelir. Ölçek. T4 , kandaki tiroksin miktarını yansıtır. Hasta herhangi bir tiroid ilacı almıyorsa, bu test genellikle tiroid fonksiyonunun iyi bir ölçüsüdür.

Triiyodotironin (T3)​

Tiroid hormonu üretimi sayfamızda da belirtildiği gibi tiroksin (T4), normal bezin ürettiği tiroid hormonunun %80'ini temsil eder ve genel olarak bezin genel işlevini temsil eder. Diğer %20, RIA tarafından T3 olarak ölçülen triiyodotironindir. Bazen hastalıklı tiroid bezi çok yüksek seviyelerde T3 üretmeye başlar, ancak yine de normal seviyelerde T4 üretir. Bu nedenle, her iki hormonun ölçümü, tiroid fonksiyonunun daha da doğru bir şekilde değerlendirilmesini sağlar.

Tiroid Uyarıcı Hormon (TSH)​

TSH'nin hipofiz üretimi, IRMA (immünoradyometrik tahlil) olarak adlandırılan bir yöntemle ölçülür. Normalde, normal tiroid bezinin düzgün çalışmasını sağlamak için düşük TSH seviyeleri (5 üniteden az) yeterlidir. Erken hipotiroidizmde olduğu gibi tiroid bezi etkisiz hale geldiğinde, T4 ve T3 hala "normal" aralıkta olsa bile TSH yükselir. TSH'deki bu artış, hipofiz bezinin dolaşımdaki tiroid hormonundaki düşüşe verdiği yanıtı temsil eder; genellikle tiroid bezi yetmezliğinin ilk belirtisidir.Tiroid bezi düzgün çalışırken TSH normalde düşük olduğundan, dolaşımdaki tiroid hormonları düşükken TSH'nin yükselmemesi, hipofiz fonksiyonunun bozulduğunun bir göstergesidir. Yeni "hassas" TSH testi, tiroid aşırı aktif olduğunda (hipofizin tiroid stimülasyonunu azaltmak için normal bir tepkisi olarak) çok düşük TSH seviyeleri gösterecektir. TSH seviyesinin yorumları tiroid hormon seviyesine bağlıdır ; bu nedenle TSH genellikle T4 RIA ve T3 RIA gibi diğer tiroid testleriyle birlikte kullanılır.

TSH Salgılatıcı Hormon (TRH)​

Endokrin fonksiyonu normal olan kişilerde, hipofizden TSH salgılanması, TSH Salgılatıcı Hormon (TRH...hipofize TSH üretmesini söyleyen hipotalamus tarafından salınan hormon) içeren bir enjeksiyon yapılarak artırılabilir. 5 veya daha düşük bir temel TSH, TRH enjeksiyonu yapıldıktan sonra genellikle 10-20'ye çıkar. Çok fazla tiroid hormonu (tiroksin veya triiyodotironin) olan hastalar, TRH verildiğinde TSH'de bir artış göstermezler. Bu "TRH testi", şu anda erken hipertiroidizmin saptanmasında en hassas testtir. TRH'ye çok fazla yanıt veren (TSH 40'tan fazla yükselir) hastalar hipotiroid olabilir. Bu test aynı zamanda tiroid replasmanı alan kanser hastalarında yeterli ilaç alıp almadıklarını görmek için de kullanılır. Bazen hipofiz bezinin çalışıp çalışmadığını ölçmek için kullanılır.Yeni "hassas" TSH testi (yukarıda), çoğu klinik durumda TRH testi yapma gerekliliğini ortadan kaldırmıştır.

Tiroid Bağlayıcı Globulin (TBG)​

Kandaki tiroid hormonlarının çoğu, tiroid bağlayıcı globulin (TBG) adı verilen bir proteine bağlıdır. Bu proteinin fazlalığı veya eksikliği varsa, T4 veya T3 ölçümünü değiştirir ancak hormonun etkisini etkilemez. Bir hastanın normal tiroid fonksiyonuna sahip olduğu ancak açıklanamayan yüksek veya düşük T4 veya T3'e sahip olduğu görülüyorsa, bunun nedeni TBG'nin artması veya azalması olabilir. TBG'nin doğrudan ölçümü yapılabilir ve anormal değeri açıklayacaktır. Bazı ailelerde kalıtsal bir özellik olarak aşırı TBG veya düşük TBG seviyeleri bulunur. T4 seviyesinin yanlış bir şekilde yükseltilmesi veya düşürülmesi dışında sorun yaratmaz. Bu kişiler sıklıkla hipertiroid veya hipotiroid olarak yanlış teşhis edilir, ancak tiroid problemleri yoktur ve tedaviye ihtiyaçları yoktur.

Tiroid Antikorları​

Vücut normalde bakteri gibi yabancı maddelere karşı antikorlar üretir; ancak bazı kişilerin kendi tiroid dokularına karşı antikorları olduğu bulunmuştur. Hashimoto Tiroiditi olarak bilinen bir durum, kanda bu tiroid antikorlarının yüksek seviyesi ile ilişkilidir. Antikorların mı hastalığa neden olduğu yoksa hastalığın mı antikorlara neden olduğu bilinmiyor; ancak, yüksek düzeyde tiroid antikorlarının bulunması bu hastalığın güçlü bir kanıtıdır. Nadiren, diğer tiroid hastalığı türlerinde düşük seviyelerde tiroid antikorları bulunur. Hashimoto tiroiditi diffüz guatr yerine tiroid nodülü olarak ortaya çıktığında, tiroid antikorları mevcut olmayabilir.

Tiroid ultrasonu​

Tiroid ultrasonu, tiroid bezinin bir görüntüsünü elde etmek ve nodülleri belirlemek için yüksek frekanslı ses dalgalarının kullanılması anlamına gelir. Bir nodülün "katı" mı yoksa sıvı dolu bir kist mi olduğunu söyler, ancak bir nodülün iyi huylu veya kötü huylu olduğunu söylemez. Ultrason, bir nodülün boyutunun doğru bir şekilde ölçülmesini sağlar ve bir nodülün tedavi sırasında küçülüp küçülmediğini veya büyüyüp büyümediğini belirleyebilir. Muayenede nodül kolayca hissedilemiyorsa, ultrason doğruluğu artırarak tiroid iğne biyopsisinin yapılmasına yardımcı olur.

Radyoaktif İyot (RAI) Alım Taraması​

Tiroid fonksiyonunu ölçmenin bir yolu, tiroid bezi tarafından ne kadar iyot alındığını ölçmektir (RAI alımı). Unutmayın, tiroid hücreleri normalde kan dolaşımımızdan (yediğimiz gıdalardan elde edilen) iyotu emer ve bunu tiroid hormonu yapmak için kullanır. Hipotiroid hastalar genellikle çok az iyot alırlar ve hipertiroid hastalar çok fazla iyot alırlar. Test aç karnına bir doz radyoaktif iyot verilerek yapılır. İyot, tiroid bezinde yoğunlaşır veya sonraki birkaç saat içinde idrarla atılır. Tiroid bezine giden iyot miktarı bir "Tiroid Alımı" ile ölçülebilir. Elbette tiroid ilacı alan hastalar tiroid bezleri kadar iyot almayacaktır çünkü kendi tiroid bezleri kapalıdır ve çalışmamaktadır. Diğer zamanlarda bez iyodu normal şekilde konsantre eder ancak iyodu tiroid hormonuna dönüştüremez; bu nedenle, iyot alımının yorumlanması genellikle kan testleriyle birlikte yapılır.

Tiroid İğne Biyopsisi​

Bu, kanser olan "soğuk" nodülü iyi huylu olan "soğuk" nodülden ayırt etmek için en güvenilir test haline geldi ("sıcak" nodüller nadiren kanserlidir). Başka hiçbir tiroid testinin sağlayamayacağı bilgileri sağlar. Mükemmel olmasa da biyopsi yapılan nodüllerin %75'inde kesin bilgi sağlayacaktır.

Tiroid Taraması​

tiroid_taramasi_goruntuleri_sicak_soguk.jpg
Tiroid bezinin ne kadar iyi çalıştığının bir "resmini" çekmek, hastaya bir radyoizotop vermeyi ve tiroid bezinin izotopu yoğunlaştırmasına izin vermeyi gerektirir (tıpkı yukarıdaki iyot alım taraması gibi). Bu nedenle, genellikle iyot alım testinin yapıldığı aynı zamanda yapılır. Teknesyum gibi diğer izotoplar tiroid bezi tarafından konsantre edilecek olsa da; bu izotoplar iyot alımını ölçmeyecektir ki bu bizim gerçekten bilmek istediğimiz şeydir çünkü tiroid hormonunun üretimi iyotun emilmesine bağlıdır. İyodu konsantre eden tiroid nodüllerinin nadiren kanserli olduğu da bulunmuştur; tarama teknetyum ile yapılırsa bu doğru değildir. Bu nedenle artık tüm taramalar radyoaktif iyot ile yapılıyor. Yukarıdaki taramaların her ikisi de normal boyutta tiroid bezlerini gösteriyor, ancak soldaki taramada sağ lobun alt kısmında "SICAK" bir nodül varken sağdaki taramada alt kısımda "SOĞUK" bir nodül var. sol lob (kırmızı ve sarı ile özetlenmiştir). İyot bebekte gelişme sorunlarına neden olabileceğinden hamile kadınlara tiroid taraması yapılmamalıdır.

İki tip tiroid taraması mevcuttur. En yaygın olarak, tüm tiroid bezini aynı anda görüntüleyen sabit bir konumda çalışan bir gama kamera kullanan bir kamera taraması gerçekleştirilir. Bu tür bir tarama yalnızca beş ila on dakika sürer. 1990'larda Bilgisayarlı Doğrusal Tiroid (CRT) tarayıcı adı verilen yeni bir tarayıcı piyasaya sürüldü. CRT tarayıcı, tiroid taramalarının netliğini artırmak ve tiroid nodüllerini iyileştirmek için bilgisayar teknolojisini kullanır. Hem tiroid fonksiyonunu hem de tiroid boyutunu ölçer. Tiroidin gerçek boyutlu 1:1 renkli taraması elde edilir ve boyut santimetrekare cinsinden ve ağırlık gram cinsinden verilir. Bezin geri kalanına göre nodüllerin kesin boyutu ve aktivitesi de ölçülür. Normal tiroid bezinin CTS'si CRT tarayıcı, tiroid teşhisini daha doğru hale getirmenin yanı sıra tiroid biyopsisinin sonuçlarını da iyileştirir. Tiroid bezinin doğru boyutlandırılması, nodüllerin büyüyüp küçülmediğinin izlenmesine yardımcı olur. Tiroid bezinin ağırlığının bilinmesi Graves hastalığı olan hastalarda daha doğru radyoaktif tedavi yapılmasına olanak sağlar.

Tiroid Taraması Ne Zaman Yapılır?​

Tiroid taramalarının kullanıldığı dört ana amaç vardır. Doktorunuz bir tane sipariş ederse, muhtemelen şu nedenlerden biri:
  1. Tiroid nodüllerini tanımlamak ve "sıcak" mı yoksa "soğuk" mu olduklarını belirlemek için.
  2. Tedaviden önce guatrın boyutunu ölçmek için.
  3. Tiroid kanseri ameliyatı geçirdikten sonraki takibin bir parçası olarak.
  4. Dilin tabanı veya göğüs gibi boynun dışındaki tiroid dokusunu bulmak için.
  • Beğen
Reactions: Kukrim ve Bal0ncuk