Bu çok iyi bir soru, çünkü asıl belirleyici olan
çocuk ikinci kez geldiğinde verilen tepki oluyor. Eğer o anı doğru yönetirseniz, çocuğunuz sizi “güvenli bilgi kaynağı” olarak görmeye devam eder.
Aşağıda, daha açık sorular geldiğinde kullanabileceğiniz
net ama yaşına uygun cevap örnekleri var:
“31 ne demek?” diye tekrar sorarsa
- “Bu kelime, birinin kendi vücuduna özel şekilde dokunmasıyla ilgili.”
- “Bu, büyüklerin özel hayatıyla ilgili bir konu.”
- “Çocukların kendi aralarında konuşacağı bir şey değil.”
Burada amaç:
Doğruyu tamamen saklamamak ama detaya girmemek.
“Nasıl yani, ne yapıyorlar?” diye sorarsa
- “İnsanlar bazen kendi vücutlarını keşfeder, bu özel bir durumdur.”
- “Ama bu, başkalarının yanında ya da arkadaşlarla konuşulacak bir şey değildir.”
- “Bu tür konular evde, güvenli şekilde konuşulur.”
Kritik nokta:
Soruyu geçiştirmeden cevap veriyorsunuz ama
görsel/detaylı anlatıma girmiyorsunuz.
“Ali bana gösterdi / anlatıyor” derse
- “Bunun seni rahatsız etmesi normal.”
- “Biri sana böyle şeyler anlatırsa ‘bunu konuşmak istemiyorum’ diyebilirsin.”
- “Devam ederse öğretmenine ya da bana söylemelisin.”
Bu, çocuğa
sınır koyma becerisi kazandırır.
“Bu kötü bir şey mi?” diye sorarsa
- “Kötü demeyelim ama bu özel bir davranış.”
- “Özel şeyler herkesin içinde konuşulmaz ya da yapılmaz.”
- “Herkesin kendi özel alanı vardır.”
“Kötü/ayıp” yerine
“özel/mahrem” dili kullanıyoruz.
“Ben yaparsam ne olur?” gibi bir soru gelirse
(Bu soru gelebilir, bu çok normal)
- “İnsanlar bazen kendi vücutlarını merak edebilir.”
- “Ama bu tamamen özel bir durumdur, başkalarının yanında yapılmaz ve konuşulmaz.”
- “Bu tür şeyler hakkında kafan karışırsa benimle konuşabilirsin.”
Bu cevap:
- Suçluluk oluşturmaz
- Ama net sınır koyar
Konuşmayı sağlıklı kapatma
- “Seninle böyle şeyleri konuşabilmemiz çok güzel.”
- “Aklına takılan olursa her zaman bana gelebilirsin.”
- “Şimdi istersen başka bir şeye geçebiliriz.”
Kaçınılması gerekenler
- “Sakın bir daha böyle şeyler sorma”
- “Bu çok ayıp/kötü”
- “Kim söyledi bunu? Bir daha onunla oynama”
Bunlar:
- Merakı gizliye iter
- Çocuğu başka kaynaklara yönlendirir
Genel prensip
- Sorudan bir adım ileri gitme
- Ama sorudan bir adım geri de kalma
Yani çocuk ne kadar sorarsa,
o kadarını cevapla.